Ślady królów na gdańskich uliczkach

Polscy królowie niejednokrotnie gościli w Gdańsku. Kiedy wkraczali do miasta, biły dzwony, wystrzelano salwy z dział. Witali ich burmistrzowie, znakomici obywatele miasta, rzemieślnicy i kupcy. Dziś poszukamy śladów polskich królów na gdańskich ulicach, kamienicach, placach.

Długi Targ 1-4

Podobizna syna Króla Zygmunta III - królewicza Władysława

Król Władysław Jagiełło.

Kaplica Królewska - kartusz z herbami Rzeczpospolitej i Jana III Sobieskiego

Spotykamy się przy Bramie Złotej, u początku ulicy Długiej. Przejdziemy się Drogą Królewską, czyli traktem, który przemierzali polscy królowie wjeżdżający do Gdańska. Droga Królewska rozpoczyna się przy Bramie Wyżynnej, potem prowadzi ulicą Długą i Długim Targiem, aż do Mostu Zielonego.

Wędrujemy ulicą Długą, na której znajduje się wiele pięknych kamienic, należących dawniej do bogatych gdańskich mieszczan. Przy ulicy Długiej 35 stoi okazała kamienica zwana "Lwim Zamkiem". Dom ten, którego wejście ozdobiono posążkami dwóch lwów, należał do znanej w Gdańsku rodziny Schwartzwaldów. Tu odbywały się wystawne przyjęcia, wspaniałe uczty, na jednej z nich gościem honorowym był król Polski Władysław IV.

Teraz dochodzimy do Ratusza Głównego Miasta, siedziby władz miejskich Gdańska. Przez prawie 450 lat wieżę gdańskiego ratusza zdobiła pozłocona figura wyobrażająca króla Polski, Zygmunta Augusta. Posąg posiadał także mechanizm obrotowy i jednocześnie pełnił rolę wiatrowskazu. Obecnie króla nie ma na wieży, zdjęto go i poddano renowacji, czyli odbudowie. Posąg króla ma powrócić na wieżę, najprawdopodobniej we wrześniu, więc wypatrujcie go z początkiem jesieni.

Przed nami Długi Targ, gdzie miały miejsce ważne w dziejach miasta wydarzenia. Tu składano hołdy polskim królom. Na Długim Targu odbywały się przeróżne uroczystości i zabawy, które uświetniały pobyt królów w mieście, m.in. turnieje rycerskie, tańce, pokazy szermierki i fechtunku. Po waszej lewej stronie, z tyłu Fontanny Neptuna, znajduje się ciekawy budynek. To Dwór Artusa, miejsce spotkań, narad i zabaw bogatego mieszczaństwa, które zadbało o bogaty wystrój budynku; salę Dworu ozdobiono licznymi malowidłami, rzeźbami, modelami wielkich żaglowców. Nazwa budowli jest związana z postacią króla Artura (Artusa)- bohatera legend celtyckich. W tych opowieściach Artur i rycerze Okrągłego Stołu byli wzorami rycerskości. Portal, czyli ozdobne wejście do budynku zdobią m.in. podobizny króla Zygmunta III Wazy i jego syna Władysława (późniejszego polskiego władcy).

Wizerunki polskich władców możemy także odnaleźć na Złotej Kamienicy, znajdującej się nieopodal Dworu Artusa. Złota Kamieniczka (Długi Targ 41), zwana od nazw jej właścicieli "Domem Speymanów" lub "Domem Steffensów", jest jedną z najwspanialszych i najsłynniejszych gdańskich kamienic - bogato zdobiona i złocona, udekorowana rzeźbami antycznych bohaterów, słynnych dowódców, mecenasów sztuki. Wśród nich znajdują się wizerunki dwóch polskich królów- Władysława Jagiełły i Zygmunta III.

Naprzeciwko Dworu Artusa, po prawej stronie Długiego Targu, spójrzcie na cztery kamieniczki (Długi Targ 1-4), które kiedyś gościły polskich królów, w jednej z nich urodził się syn Jana III Sobieskiego, królewicz Aleksander.

Teraz zostawiamy Długi Targ i kierujemy się w stronę Bramy Zielonej, która miała służyć jako rezydencja dla królów odwiedzających Gdańsk. Za Bramą skręcamy w lewo na Długie Pobrzeże. Kiedyś był tu port dawnego miasta, przybijały do niego statki przywożące towary z różnych stron Europy. Dochodzimy do Żurawia- słynnego gdańskiego dźwigu, który służył do rozładunku towarów, a zarazem pełnił rolę bramy zamykającej ulicę Szeroką od strony Motławy. Spójrzcie na drugi brzeg rzeki, na zabudowę wyspy Ołowianki. Obok trzech spichlerzy ("Panna", "Miedź" i "Oliwski") , będących obecnie siedzibą Centralnego Muzeum Morskiego, znajduje się jeszcze jeden magazyn- Spichlerz Królewski zbudowany dla polskiego króla. Zwróćcie uwagę, ze różni się on od innych gdańskich spichlerzy m.in. tym, iż jego dłuższe ściany biegną wzdłuż nabrzeża, a nie w poprzek.

Opuszczamy Długie Pobrzeże, przechodzimy po Żurawiem w ulicę Szeroką, będącą ważnym traktem na mapie dawnego Gdańska. Idziemy wzdłuż niej do skrzyżowania z ulicą Grobla. Ta długa ulica została podzielona na cztery części, przeprowadzono ją na podmokłym terenie zalewanym przez wody Motławy; umożliwiała dojście od kościoła Mariackiego do Starego Miasta.

Na skrzyżowaniu spójrzcie w lewą stronę, u zbiegu ulic Grobla i Św.Ducha dojrzycie Kaplicę Królewską ufundowaną m.in. przez króla Jana III Sobieskiego - na niej odnajdziemy kartusz z herbami Polski, Litwy i Jana Sobieskiego oraz tablicę upamiętniającą tego króla. Pamiątek po Janie Sobieskim jest w Gdańsku więcej. Ulicą Szeroką dojdziecie do Targu Drzewnego, na którym dawniej odbywały się targi, m.in. najsłynniejszy gdański jarmark dominikański. Teraz w centrum placu możemy podziwiać pomnik Jana III Sobieskiego na koniu, rzeźbę, która była ozdobą miasta Lwowa.